Жилийн дөрвөн улирал ээлжлэн, цаг хугацаа улиран өнгөрч нэг л замаар ажилдаа яаран явсаар аль хэдийнэ 10 жилийг ардаа орхисон байна. Түүнийг Лүндэндоржийн Баярмаа гэдэг. Хөвсгөл аймгийн Онцгой байдлын газрын Гал түймэр унтраах, аврах 27 дугаар ангид тогооч. Тогоочийн мэргэжил бол дэлхийд хамгийн эрэлттэй, хамгийн эртний мэргэжилд тооцогддог гэдэг. Энэхүү эртний мэргэжлийн эзэн түүнийг амтыг урлаж, аз жаргалыг бүтээгч гэж нэрлэж болох юм. Тийм ч учраас энэ удаагийн “Nematimes” буландаа түүнийг онцоллоо.

Би Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг суманд найман хүүхэдтэй айлын тав дахь хүүхэд болон төрсөн. Ихээхэн дэггүй, адтай охин байсан гэж аав, ээж маань дурсдаг юм. Одоо бол нөхөр, дөрвөн хүүхдийн хамт амьдарч байна. Ханийг минь Ш.Нэргүй гэдэг. Хөвсгөл аймгийн Онцгой байдлын газрын Хүний нөөц, бие бүрэлдэхүүний сургалт хариуцсан ахлах мэргэжилтнээр ажилладаг. Хань минь энэ сайхан албанд гал сөнөөгчөөс эхлэн дэд хурандаа болтлоо 29 дэх жилдээ ажиллаж байна. Том охин маань Япон Улсад сурч байгаа бол удаах хүү аавынхаа мэргэжлийг өвлөхөөр ОХУ-ын Гал эсэргүүцэх академид суралцаж байгаа. Хоёр бага маань Мөрөн сумандаа цэцэрлэг, сургуульд сурч байна даа.

Янз бүрийн хоол зохиож, туршиж хийж үзэх нь надад сонирхолтой санагддаг байлаа. Тэгээд 1998 онд Монгол Улсын мастер тогооч Д.Амгалангийн шавь болсноор тогооч мэргэжилтэй болсон. Тухайн үедээ Мөрөн сумандаа алдартай “Жаргалан” ресторанд гурван жил тогоочоор ажилласан нь нийтийн хоолны тогооч болох ур чадвар эзэмшиж, туршлага суухад минь ихээхэн тус болсон гэж боддог. Би мөн мэргэжлээрээ ажиллахаас гадна үндэсний дээл хувцас урлах дуртай. Тийм болохоор Улсын их баяр наадам, Цагаан сараар гэр бүл, ойр дотнын хүмүүсээ өөрийн оёсон дээлээрээ гангалах дуртай.

Хөвсгөл аймгийн Онцгой байдлын газарт 2015 онд тогоочоор ажилд орж, одоо 10 дахь жилдээ ажиллаж байна. Энэ хугацаанд алба хаагч нартаа амт чанар сайтай, олон нэр төрлийн хоол ундаар үйлчлэх гэж чармайн ажилласан. Хамт олноосоо талархлын үг сонсох хамгийн том, хамгийн сайхан шагнал байдаг. Ажлын үр дүнг маань үнэлж 2022 оны байгууллагын “Аврага ажилтан”, 2024 онд аймгийн “Тэргүүний ажилтан”, 2023 оны Онцгой байдлын ерөнхий газрын “Жуух” бичгээр шагнаж байсан.

Онцгой байдлын албаар би үргэлж бахархаж явдаг. Алба хаагч залуус маань хоолоо ч идэж амжилгүй гамшиг, ослын дуудлагаар явах үе гарна. Дуудлагаас ирэхэд нь хоол цайг нь халуун байлгах гэж хичээнэ. Залуус маань гаднаас шуугилдсаар, бөөн хиншүү, хярвас үнэртүүлсээр орж ирдэг юм. Тэгэхдээ гал түймрээ бүрэн унтрааж, ажиллагаа нь амжилттай дууссан бол нэг нэгээрээ наргиан тохуу хийх мэтээр хөгжил хөөртэй сууна. Жаахан тоогүй, хохирол гарзтай дуудлагаар ажилласан үедээ дуу нь ч гарахгүй. Тийм үед нь үг хэлэх зориг хүрдэггүй юм. Өөрийн эрхгүй өрөвдөж, хайрлах сэтгэл төрдөг дөө. Тэгээд байнга бахархдаг. Манай алба сайхан шүү. Гэхдээ жинхэнэ залуу насны эр зориг, эрч хүчээр хашдаг алба юм шиг санагддаг.